elias

embedded by Embedded Video

Sagt er að sköpun taki tíma. Fóstur í móðurkvið vex og dafnar í um fjörutíu vikur. Síðan fæðist það í heiminn, sem barn. Barnið er þó háð móður sinni, jafnvel fleirum, og þarf mörg ár til að verða fullvaxta.

Eins er með hugmyndir, þær þurfa fósturlíf. Hugmynd verður fyrst að veruleika, eins og sögur, þegar þær eru ritaðar niður eða sagðar. Þær deyja ef þær fá ekki að vaxa og dafna. Eina leiðin til þess að svo verði er að halda þeim til hlés og vökva þær.

Sköpun hugans

Þannig er það með alla sköpun hugans. Hún fæðist sem hugmynd sem þarf að vaxa og dafna.

Húsasmíði er einnig lík þessu ferli. Fyrst vaknar hugmynd að húsi. Því næst er húsið rissað upp. Þá er rissmyndin tekin og húsið hannað á teikniborði. Teikniborðið tekur til allra þátta s.s. raflagna, pípulagna, einangrunar, byggingarefnis útveggja þaks og milliveggja. Burðarþol er hannað og síðast en ekki síst útlitið. Að lokum er húsið smíðað af byggingarverktaka eða húsasmíðameistara.

Forritun er einnig í mörgu lík þessu ferli. Fyrst vaknar hugmynd að forriti, síðan er hún útfærð (kröfulýsing og kröfugreining). Því næst er útfærslan sett í hönnun. Að lokum er hönnunin útfærð (forrituð). Eini munurinn er sá að níu af hverjum tíu hugbúnaðarlausnum eru unnar, í skyndingu beint frá hugmyndinni af hökkurum, ekki af hugbúnaðarmeisturum.

Hakkari

Rétt er hér að doka við og fjalla um hugtakið Hakkari (Hacker1, Hacker2) og ef til vill rétt að minnast aðeins á tölvuþrjóta (Cracker).

Hakkari er almennt talið sá maður sem hefur yndi af að grúska í og læra ítarlega á tölvur, tölvukerfi og hugbúnað. Þegar sá maður lærir á forritun gerir hann það yfirleitt mjög vel, sama hve flókið kerfið kann að vera, og reglulega endar sem launþegi þar sem hann nýtir þekkingu sína.

Tölvuþrjótur er hins vegar maður sem hefur sams konar ástríðu og Hakkari, nema hann notar þekkingu sína til að brjótast inn í öryggisvarin kerfi s.s. tölvunet og tölvur annarra. Oft eru þrjótar aðeins að gá hvort þeir komist inn. Því miður eru sumir þrjótar þess eðlis að þeir reyna að gera eitthvað af sér. Til að mynda eru kerfi á borð við stolinn hugbúnað, vírusar og annað óyndi í tölvum komið frá tölvuþrjótum en aldrei frá Hökkurum.

Hugbúnaðargerð

Nú hvarflar ekki að mér að gera lítið úr því að hakkarar starfi við hugbúnaðargerð. Ég er sjálfur hakkari. Einnig hef ég unnið með mörgum hökkurum  sem leggja metnað í fagmennsku og eru færir í starfi. Þá hef ég kennt hlutbundna hugbúnaðargerð og hönnun bæði háskólamenntuðum forriturum og leikmönnum. Hef ég því talsverða reynslu í að bera saman störf þessara manna og nálgun þeirra til viðfangsefna sinna. Er sú reynsla almennt hökkurum til sóma.

Áhugi manna á fagi sínu hvort heldur menntun kemur úr sjálfsnámi (grúski) eða úr háskóla segir næsta lítið um fagmennsku þeirra. Hins vegar segir skólanámið okkur að viðkomandi fagmenn þekki til faglegra vinnubragða. Eins og fram kemur hér að framan er hugbúnaðargerð oftlega líkt við húsagerðarlist.

Vandi við hugbúnaðargerð samtímans er umtalsverður. Þó ekki augljós. Auðvitað væri hægt að segja sem svo að of margir sjálfumglaðir hakkarar væru á sveimi. Að sama skapi mætti segja sem svo að of margir háskólamenntaðir menn með áhuga á öðru en vinnu sinni við störf.

Hið fyndna er þó að fáir vita að það sé stórt vandamál við hugbúnaðargerð samtímans. Satt að segja vita það svo fáir að rétt er að benda engum á það. Sérstaklega er rétt að vita ekki af því, vegna þess að vandi hugbúnaðargerðar er einnig hennar stærsti kostur.

Vandinn

Þegar fyrirtæki og stofnanir ákveða að smíða þurfi forrit er viðhorf þeirra yfirleitt þetta: Fáum tölvumann til að henda þessu saman, best að gera það í hvelli. Svipað og einhver ákveði að skrifa skýrslu í ritvinnslu eða taka saman rekstrarkostnað í tölvureikni: Fáum einhvern sem kann á forritið til að hripa þetta niður og prenta það út.

Mjög algengt er að tölvudeildir og hugbúnaðarhús séu háð þessu viðhorfi. Forrit og lausnir eru sett saman undir mikilli tímapressu og rekin áfram af óþolinmóðu fólki. Fólki sem oft er vel menntað og metnaðarfullt en fórnar höndum þegar “hlusta þarf á eitthvað tæknilegt”. Sama fólk er oft fyrst til að kvarta þegar lausnin kemur ekki á réttum tíma, reynist of kostnaðarsöm eða inniheldur villur.

Það krefst hugrekkis að segja sögu. Miklu meira hugrekkis en að lifa frjálsu lífi.

Það ber að íhuga söguna af dýpt. Hversu mikið á að segja og hvernig á að segja frá því? Hvers konar fólk á að heyra söguna og hvernig á fólkið að skilja hana? Hvernig er saga sögð þannig að hún heyrist?

embedded by Embedded Video

Þessi spurning hefur vafist fyrir hverjum einasta sögumanni veraldar. Hver einasti sögumaður hefur fundið sitt eigið svar. Sumir hafa valið að segja hana ekki. Aðrir hafa sagt sannleikann beran. Enn aðrir spinna aðra sögu úr sögunni.

Það krefst hugrekkis að segja söguna. Á hvern einasta sögumann leitar efi um getu sína til að segja frá. Þegar kemur að því að rita söguna niður verður efinn enn sterkari. Mun nokkur vilja lesa? Skiptir það máli? Má segja hvað sem er? Mun nokkur sjá sjálfan sig í sögunni? Verður sagan fyrir aðkasti?

Allar þessar hugleiðingar kallast á ensku “writers block”. Allt frá því að sögumaður þorir ekki að byrja, til þess að hann hefur ákveðið að byrja en er ekki viss hvort farvegurinn sé réttur.

Sumir sögumenn eyða árum í fyrsta skrefið, að þora ekki að byrja. Margir sem staldra við í óttanum eru barmafullir að innan af frásögum, sögubrotum, hugmyndum og öðru sem þá langar að spinna inn í sögur sínar. Margir komast aldrei yfir þetta fyrsta skref en fitla þó við alls kyns smásögur. Blogg síður eru gott dæmi um slíkt.

Blogg síður eru barmafullar af alls kyns hugleiðingum, ádeilum, frásögum, skáldskap og fleiru sem barmafullt fólk vill koma frá sér. Margt af því sem þar er ritað er leitt moð, annað gott, allt á það rétt á sér. Allt er það hluti menningar og hennar sögu.

Sögumaður sem kominn er framhjá þessu skrefi óttans og dulinna hneigða, er kominn að næsta skrefi. Þess hver farvegur sögunnar skal vera. Hér mætti vitna í Sveinbjörn heitinn Beinteinsson allsherjargoða, “alltaf er leitt að sjá fagra hugsun í tötrum“.

Sögumenn velja jafn marga farvegi og þeir eru margir. Algengast er að velja skáldsöguna. Margir velja fyrst einhverja vegi sem þeim er léttari. Bloggið er fínn farvegur til moka út úr barmafullri sál sinni. Fljótlega fara þó kröfurnar vaxandi. Sumir leita þá á mið hins mælta máls frásagna og kvæða, aðrir á mið fræðanna. Enn aðrir komast að því, sem margur hefur fundið fyrr, að  skáldsagan veitir mest frelsið.

Mest frelsið til að skapa er í skáldsögunni. Hún leyfir þér að segja allt sem þú villt. Hún leyfir þér að spinna þræði og endingar eins og þér sýnist. Heimur hverrar sögu getur lifnað innra með þér og öðlast veruleika með meira vægi en okkar sameiginlegi veruleiki. Þar geturðu klárað það sem lífið ekki leyfir þér. Bætt við og breytt að eigin vild, þú getur jafnvel sagt sannleikann en með skáldverkinu komið honum frá þér á þann hátt sem hann verður skilinn. Svo honum verði trúað.

Van Morrison hefur ekki sungið um þetta enn.

embedded by Embedded Video

Hvernig tilfinning er að ganga á vatni?

embedded by Embedded Video

Hvernig tilfinning er frelsið?

embedded by Embedded Video

Dagurinn rann upp og leið fram við gegningar og störf.

Kvöldið leið yfir og vitundin leitaði inn og tengdi við aðra í anda.

Hin dvaldi við mína, í sálardjúpi mínu, sat kyrr allt til morguns.

Samstillt minni með tilfinningum sínum eða einni.

Slíkur er kraftur eigin ímyndunar að veruleikinn rennur saman við eigin ímyndir, hrærist, skapar.

Annar dagur leið. Minningin var dofnuð, tilfinningin grafin, ógleymd, enn tengd.

Stundum tekur langan tíma á nýjum degi að vakna til lífs. Erfitt að einbeita sér að veruleika allra hinna í kringum okkur.  Þú lest blöðin og manst ekki hvað þú last, ferð í gegnum eigin gegningar, manst ekki hvað þú gerir. Aðrir leita til þín en þú vilt ekki tala við neinn.

Eigin innri heimur, kyrr og þögull, drottnar yfir deginum. Smámsaman á slíkum dögum gefumst við upp fyrir veruleika þjóðfélagsins, vöknum og tökum þátt. Í dag vel ég kyrrðina í eigin veröld, nýt þess sem vitundin hin færði.

Djúpt í minni sál glitrar á tvö ljós.

Ljósin lýsa upp sál mína.

Sál mín er björt og tær.

Annað er mitt lífsins ljós.

Hitt er lítill gimsteinn sem skín skært.

1. moli

Stundum þegar taka þarf góða ákvörðun, þarf góðan vin
til að hjálpa manni að stökkva af vagninum.

2. moli

Í dag rakst ég á frábæra vefsíðu.

† Í gærkvöldi – 3. nóvember 2009, hætti ég á Facebook.

Mig hefur langað til að hætta á Feisinu síðan í júlí en dálítið hefur haldið aftur af mér. Smám saman þessa mánuði hefur löngun mín til að loka vaxið og í gær tók ég skrefið, með hiki þó.

Hikið er vegna þess að ég hef gríðargaman af að fylgjast með athugasemdum frá fólki sem ég þekki, hef þekkt, kannast við, eða er partur af barnæskunni. Ég hef gríðargaman að skoða myndir úr lífi þess og stöku sinnum eiga dálítil samskipti.

Ég hef auka tengingu við Feisið – sem einhver í fjölskyldunni stofnaði í stríðni – og er til fyrir þá sem ekki dæma.

Hvað nú?

Lesa endalausa doðranta um forritun og prófa alls kyns grúsk í tölvunni. Skrifa bækurnar mínar sem ég byrjaði á í fyrravetur og sumar, þjálfa hundana mína, kíkja á Twitter.

Í hálfan fimmta mánuð hef ég barist við erfiðasta uppskurð sem til er: Uppskurður sálar minnar. Sumir kalla það aga.

embedded by Embedded Video

Ég var svo lánsamur um miðjan maí að einhver hafði í sér nægan kærleika til að sýna mér svart á hvítu hvað ég er.

Mér líkaði ekki það sem ég sá.

Ég setti mér það takmark að skera af sál minni hið ljóta sem spegillinn sýndi.

Til að skera sál þína til, höggva hana eins og styttu, þarftu að upplifa þungan sársauka, þegar þú skerð af sjálfi þínu.

Horfnir eru í dag vankantar á borð við hlýju, von, trúnað, sannleika, heiðarleika, trúgirni, trú, einlægni, kærleika, opinleika, grimmd og kulda.

Eftir situr kaldur vilji, einbeittur.

Ekkert annað.

Fyrir framan stendur næsti dagur – ef Guð gefur líf – þar sem vera má allt það sem þú vilt, og gera allt sem þú vilt.

Einu takmörkin í lífinu er hugsun þín.

embedded by Embedded Video

Einu sinni var lítill níu ára drengur sem bjó heima hjá pabba sínum og mömmu sinni. Hann þekkti ekkert annað.

Nótt eina vaknaði hann upp við að þau voru að rífast. Hann hafði sofnað í rúminu þeirra, þau höfðu farið á ball.

Þau voru komin inn í svefnherbergið sitt og voru að rífast. Hún ásakaði manninn sinn um framhjáhald, hann var reiður. Hún endaði grátandi og ýtti allri huggun frá sér. Hann þagði. Lítill drengur horfði, hlustaði, man.

Hann hafði heyrt um skilnaði, nú var skilnaður kominn heim.

Hálfu ári síðar var faðirinn giftur ókunnugri konu sem vildi ekkert með aðkomubörn hafa að gera. Hálfi ári eftir það var faðirinn allur, voðaskot. Hvellurinn hljómar enn.

Árið sem fylgdi á eftir var í einu orði sagt, voði. Ekkert barn á að upplifa þann voða sem móðirin bauð börnum sínum uppá það ár. Hún var enn sýnileg, móðurmynd sem enn ýtir börnum sínum frá sér.

Eftir það liðu þrjátíu og eitt ár í lífi drengs sem kunni ekki að verða fullorðinn, villt og særð sál leitandi svara og haldreipa.

Nú eru liðin hálft þriðja ár síðan allt gott hvarf, allt sem trúa mátti dó.

Framundan er innilokun og skuldadagar.

Lífið er töff var eitt sinn sagt. Rétt er það. Lífsbaráttan hefur aldrei verið auðveld. Það sem gerir lífið töff er harðneskja hjartans. Ekkert er erfitt þar sem sálir standa saman, vörð um trúna á gott.

Ég var vakinn upp við dogg um miðja nótt. Reis úr rekkju í sakleysi og fór á hitt heimilið. Allt var klappað og klárt, allt var til reiðu. Í marga mánuði hafði ég streist á móti, ekki þorað að treysta til fulls. Of margt benti til þess að ekki væri allt með felldu.

embedded by Embedded Video

Ég hafði treyst á góð gildi trúarinnar. Fylgt mínum vilja til að trúa því góða í öðrum, trúað að traust veki vilja til góðs.  Látið sannfærast af fortölum, útskýringum, ábendingum. Annað árið var að mestu liðið og unglingar voru farnir að treysta. Treysta þessum manni sem var tældur í sakleysi inn í líf þeirra. Reynslan hafði kennt þeim að treysta engum og nógu margt höfðu þau séð. Átti ég að bregðast sakleysinu í þeim? Maður ber ábyrgð gagnvart þeim ungu.

Hafði fylgt þeirri sannfæringu minni að maður eigi að gera gott fyrir aðra. Það sem ekki er ritað á öðrum stöðum um daginn sem eftir fylgdi, er mitt. Kastljósum margra er beint á þann dimma dag. Það sem kastljósið eigi fær séð, fæ ég fyrir mig, hið smæsta brot af eigin stund.

Sá atburður á örlagastund er sú vogarstöng sem aðrir mega nota að meta þann sem birtist þann dag. Það er gott að fólk sem hefur þörf til að dæma fái stundum ástæður til að negla einhvern á tré.

Eftir komu tvö ár í örvæntingarfullri leit að finna eitthvað gott. Það var nauðsynlegt, framar öllu öðru að finna ljósneista sem kveikt gæti trúna aftur, örvað vonina. Fyrir 116 dögum lauk leitinni, án árangurs. Ný stefna var tekin. Góð stefna.

Í dag er ég frjáls, og verð. Í 117 daga hef ég meitlað vilja minn, hamrað eigin sál, endurmótast. Gert andlegan uppskurð á eigin sjálfi. Hið erfiðasta verk sem unnið er á þessari jörð. Endurkennt sjálfum mér um hug minn, um eigin sál, um eigin veru; Endurmótað trú mína og hulið dýrmæta glóð eigin dulda.

Það er ekki vont að treysta á sjálfan sig og tilviljun örlaganna, meina öðrum inngöngu, blíðlega. Það er verra að eiga félagsskap fólks sem eigi rísa úr eigin lund. Það er verra að lifa í villutrú eigin væntinga og sjálfkrafa viðbragði við væntingum annarra. Það er betra að vona ekkert, trúa engu, efast um allt. Að geta látið sér á sama standa og samt geta gefið öðrum, en þarfnast einskis. Vita hvaðan þú kemur, hvar þú ert, hvert þú ætlar, einn frekar en með leiðum. Það eru fáir sem sjá hann sem á bak við stundina stendur – hinir sem gátu og gera eru meira metnir.

Þannig hefur örlagastundin mín – mín – umbreyst í vilja og traust á eigin dug. Hún öðru fremur, með aðstoð þess sem lauk upp leyndardómi hennar, opnaði augu mín. Í umrótinu miðju birtast í dögun þær nornir þrjár Urður, Verðandi og Skuld. Hafa þær opnað sýnir með þráðum sínum. Hvernig allt sem í heiminum er umhverfist með tilviljunum í heila órofa mynd, og að allt sem þú óskar þér verður þitt, en óvíst að þú þekkir það aftur. Að alla leiðina sem þú ferð, ertu aldrei einn.

Við erum öll á sama vegi, og marga gott er að þekkja. Við erum öll á farvegi lífsins, og ótrúlegasta fólk lítur upp til þín fyrir það sem þú ert. Fólk sem ekki lætur að sér hvarfla að þú lítir einnig upp til þeirra. Öll lærum við hvert af öðru. Með hverju andans spori sem tekið er, birtast nýjar raunir, próf á það sem lærst hefur. Hver einasta mannvera sem á vegi þínum verður hefur þér eitthvað að gefa. Sé gjöfin þér sár og þung geturðu fyrirgefið og vaxið, sé hún létt og kær geturðu glaðst í þökk og vaxið.

Smámsaman á 117 dögum hef ég fundið og fágað eigin fjársjóð, og honum verður ekki deilt, hann tilheyrir mér, og ég ber hann innan í mér. Eins og þú þinn. Ávexti hans má deila, svo hann verði öðrum vegferð. Myndi ég ganga lífsleið mína á ný? Vafalaust, leiðin færði mér mig. Kenndi mér að vera til og njóta þess. Kenndi mér að meta alla þá sem á veginum gengu um stund, kenndi mér að meta þá sem síðar munu koma. Gaf mér fjársjóð lífsins: þú átt bara daginn í dag, til að grípa og lifa í gleði.